Bekwaamheidseisen ICT voor leerkrachten: 1991 – 2012

teleac ICTBekwaamheidseisen ICT – 1991
Al sinds de jaren ’90 (en misschien al wel enige jaren eerder) van de vorige eeuw, is men bezig om ICT-bekwaamheidseisen voor leer-krachten te formuleren. Voor het basisonderwijs verscheen in 1991 de Teleac-cursus “Computers in het primair onderwijs”. Deze cursus was ontwikkeld in het kader van het zogenaamde ‘PRINT BO/SO-project’. Via het PRINT/Comenius project werden in die jaren pc’s ingevoerd in het basisonderwijs en het speciaal onderwijs. ‘PRINT’ stond voor ‘PRoject Invoering Nieuwe Technologieën’. Bij deze cursus behoorde ook een cursusboek. Dat cursusboek staat nog steeds in mijn boekenkast (zie de slechte foto). Interessant in dit boek is m.n. hoofdstuk 5: “integratie computergebruik”.

Dit hoofdstuk handelt over het integratieproces van de computer in het onderwijs en over de meerwaarde van educatief computergebruik. Bij dit proces is een drietal factoren van belang, de leerkracht, de leerling en de programmatuur…

En.., in dit hoofdstuk worden o.m. al “bekwaamheidseisen” voor leerkrachten genoemd… Ik noem hieronder de relevante formuleringen, zoals deze zijn vermeld in de samenvatting van het hoofdstuk:

Belangrijke voorwaarden voor een succesvolle integratie van computergeruik in de klas hebben zowel betrekking op de leerkracht en de leerling als op de programmatuur. Voor u als leerkracht is een drietal vaardigheden als deskundigheden van belang:

  • de vaardigheid in het praktisch gebruik van de computer;
  • het vermogen om te bepalen welke computerprogramma’s aansluiten op het leerplan en wat de vakdidactische kwaliteit ervan is;
  • het vermogen om het computergebruik in de klas te organiseren en te plannen.

Computerprogramma’s die zijn geïntegreerd in een methode kunnen eenvoudig in het organisatiepatroon van de leergang en de klas worden opgenomen. Moeilijk is dit voor ‘Stand-alone’ programma’s, waarbij u het integratieprobleem zowel inhoudelijk als organisatorisch zelf moet oplossen. Raamwerkprogramma’s maken het u mogelijk de inhoud van een programma af te stemmen op uw eigen leerplan, al is het zelf invullen van een raamwerkprogramma soms arbeidsintensief.

De overzichten die computersprogramma’s geven van de prestaties en voortgang van de leerlingen kunnen worden gebruikt voor een nauwkeurige afstemming tussen de te gebruiken programma’s en de voortgangsactiviteiten binnen het onderwijsleerproces.

Er is tussen 1991 en 2012 wel het e.e.a. veranderd m.b.t. ICT op school. De (technische) ontwikkelingen gaan razend snel, dus…

Bekwaamheidseisen ICT leerkrachten – 2012
Eind vorige maand schrijft Gerard Dummer op zijn weblog over een nieuw rapport van Kennisnet over de bekwaamheidseisen voor leerkrachten m.b.t. ICT. Dit rapport is “een vervolg in de ontwikkelingen rondom de vraag: wat moet een leraar weten, kunnen en willen rondom het gebruik van ICT. Het uitgangspunt van de bekwaamheidseisen is dat een vakbekwame leraar moet weten hoe je ICT effectief in kan zetten…” (Bron). Het volledige rapport waar Gerard naar verwijst, heet “Discussienota ICT Bekwaamheid van Leraren” (auteurs: Maartje de Reus en Anita Vlonk) en is te lezen c.q. te downloaden van het weblog van Gerard of  op Scribd.com.

De auteurs van het rapport beschrijven de ICT bekwaamheidseisen in drie niveaus:

  • Niveau 1: algemeen
    De leraar is bekend met ict hulpmiddelen die tot betere onderwijsopbrengsten leiden dan het gebruik van andere hulpmiddelen en past deze adequaat toe. Hij gebruikt ict toepassingen waar zij een meerwaarde hebben en erkent dat ict bijdraagt aan betere onderwijsopbrengsten.              
  • Niveau 2: Kerntaken
    De leraar toont aan dat hij ict bekwaam is in drie kerntaken:

Kerntaken ICT Leerkrachten

Elke genoemde ‘kerntaak’ is in het rapport voorzien van een toelichting.

  • Niveau 3: Voorbeelden van context-specifieke eisen
    Hier worden gewoon een aantal praktische voorbeelden gegeven m.b.t. de hierboven genoemde kerntaken. Lees hiervoor het rapport.

Lijkt me allemaal heel duidelijk en concreet. Na 20 jaar werken met ICT op school eindelijk ‘bekwaamheidseisen’. Kunnen volgens mij zo gebruikt worden! Als uitgangspunt voor sollicitatie-gesprekken, functioneringsgesprekken en beoordelingsgesprekken, teamvergaderingen, deskundig-heidsbevordering,  je POP, samenstelling ICT-plan, Schoolplan, Schoolgids en noem maar op. Maar nee…, er blijft werk aan de winkel..!! Voor minstens nòg eens twintig jaar :-) Aan het eind van het rapport wordt namelijk gezegd: “Deze discussienota is een start voor verdere ontwikkelingen. Deze ontwikkelingen starten in 2012 met een project waarin de set verder uitgewerkt en aangescherpt wordt. Hierbij wordt intensief contact gezocht met het veld om zowel op bestuurlijk als op praktisch vlak draagvlak te verwerven…”

Lees het hele bericht »