Een werkstuk maken in de vorm van een heuse website..
Met z'n tweeën een werkstuk maken in de vorm van een
heuse website is een leuke vorm van samenwerkend leren met ICT en is
eenvoudig mogelijk met de "Websitemaker" van Kennisnet. Dit
artikel beschrijft in grote lijnen hoe twee leerlingen i.p.v. een papieren
werkstuk een digitaal werkstuk (website) kunnen maken.
Samenwerkend leren
"Samenwerkend leren" (een werkvorm van het "Nieuwe
leren") is een vorm van onderwijs, waarbij leerlingen moeten
samenwerken om een "opdracht" te kunnen uitvoeren.
"Samenwerkend leren" heeft een aantal verschillen met
"gewoon samenwerken". We spreken van "samenwerkend
leren" als aan een aantal voorwaarden is voldaan:
- Positieve wederzijdse afhankelijkheid
Leerlingen hebben elkaar nodig om de opdracht te kunnen voltooien, om
tot een goed resultaat te komen. De ene leerling kan niet zonder de
andere.
- Individuele verantwoordelijkheid
Ieder groepslid wordt aangesproken op zijn eigen verantwoordelijkheid
en draagt zijn eigen steentje bij, heeft een specifieke taak.
- Directe stimulerende interactie
Om goed te kunnen samenwerken moeten de leerlingen optimaal kunnen
overleggen over de uitvoering en invulling van de opdracht.
- Sociale vaardigheden
Leerlingen moeten over bepaalde minimale sociale vaardigheden
beschikken om met elkaar te kunnen samenwerken.
- Evaluatie van het groepsproces
Na of tijdens het uitvoeren van de "opdracht" wordt
geëvalueerd hoe de samenwerking is verlopen. Wat ging goed? Wat kan
beter? Daarnaast wordt uiteraard ook het eindresultaat - het
afgeleverde product - beoordeeld.
Samenwerkend leren met ICT
Bij "samenwerkend leren met ICT" wordt ICT gekoppeld aan
"samenwerkend leren". Het verwerven van ICT-vaardigheden
(bijvoorbeeld omgaan met de tekstverwerker WORD, het leren E-mailen, enz.)
is geen doel op zich. ICT-vaardigheden moeten op school en in de klas op
een zinvolle manier ingezet worden door deze vaardigheden in een zinvolle
context te plaatsen en te integreren in de dagelijkse klassenpraktijk. Bij
het maken van een "digitaal werkstuk" leren leerlingen hun
ICT-vaardigheden te gebruiken voor het zoeken naar informatie op het
internet en het selecteren, verwerken en presenteren van deze informatie.
Samenwerken in tweetallen
In eerste instantie is het verstandig te kiezen voor het samenwerken in
tweetallen. Dit heeft een aantal voordelen:
- samenwerken in tweetallen is een stuk makkelijker dan in drie- of
viertallen;
- het is voor de leerlingen en de leerkrachten de meest eenvoudige
vorm;
- eventuele moeilijkheden en conflicten zijn eenvoudig op te lossen;
- minder kans op leerlingen die de kantjes er aflopen en anderen het
werk laten doen.
De "legpuzzel"-methode
Om aan al de voorwaarden van het "samenwerkend leren" te
voldoen werken de leerlingenduo's volgens de "legpuzzel"-methode
(jigsaw). Uitgangspunt hierbij is dat leerlingen elkaar nodig hebben om
een leertaak/opdracht te kunnen uitvoeren en het eindproduct te
realiseren. In een "Plan van aanpak" beschrijven de leerlingen
wat ze allemaal gaan doen om hun website te creëren en worden de taken in
onderling overleg naar evenredigheid verdeeld. Ieder is verantwoordelijk
voor de uitvoering van zijn eigen taak. Als de taken zijn uitgevoerd wordt
alles "in elkaar geschoven" en krijgt de website - uiteraard ook
weer in overleg - zijn definitieve vorm. Overleg en samenwerking is dus
nodig om de opdracht goed uit te voeren en de website eindproduct te
realiseren.
De leerkracht als 'coach'
De leerkracht (coach)heeft de volgende taken:
- Instructie van de leerlingen.
- Begeleiding en sturing van de leerlingen.
- Controle (monitoring) van de activiteiten van de leerlingen.
- Inpassen van de 'activiteiten' in het lesrooster (wanneer -
hoelang).
- Bewaken van het "Plan van aanpak" en de
"Planning" van de leerlingen.
Werkmodel
- De leerkracht vertelt in de klas aan de leerlingen dat zij een
website mogen maken over een bepaald onderwerp. Het wordt een digitaal
werkstukje.
- De leerkracht vertelt wat daar voor nodig is (werken met een
partner, zelfstandig kunnen werken, computervaardigheden, een
"Plan van aanpak", een "Planning" en eventueel
thuis een pc met internetverbinding (de leerlingen kunnen ook thuis
aan hun website werken).
- De leerkracht helpt de leerlingen op weg door aan te geven wat er in
het "Plan van aanpak" moet komen te staan.
Het "Plan van aanpak"
-
Onderwerp/titel van de te maken website
(werkstuk).
-
Het raamwerk: inventarisatie van de uit te
werken onderdelen. Hierbij kan gebruik worden gemaakt van een
"Handleiding werkstuk maken" (Zie hiervoor het artikel: "Methodes voor 'werkstuk
maken'"):
-
Het maken van een woordspin.
-
De verdeling in hoofdstukjes:
Voorwoord, Inhoudsopgave, Inleiding, Hoofdstukjes, Nawoord,
Bibliografie.
-
Wat nodig is aan materiaal
(internet/bibliotheek/doc.centrum);
-
Wie wat doet (taakverdeling);
-
Wat en hoe ieder bijdraagt (de invulling van de
taakverdeling);
-
Waar onderzoekswerk moet worden verricht en wie
dat doet;
-
Wanneer de site af moet zijn.
-
Planning: wanneer moet welk onderdeel af zijn.
- De leerkracht vertelt waar de website aan moet voldoen om een goed
resultaat te krijgen (minimaal tekst met afbeeldingen).
- De leerkracht maakt afspraken met de leerling over wanneer wordt
gestart, hoelang de leerlingen er op school aan kunnen werken en
wanneer bepaalde onderdelen af moeten zijn ("Planning"
maken).
- De leerkracht legt de leerlingen uit hoe ze een (eenvoudige) website
moeten bouwen. Dit kan klassikaal gebeuren met behulp van een beamer.
Goedkeuring van het "Plan van aanpak"
De leerkracht controleert het "Plan van aanpak" ondermeer op
de volgende punten:
- Is het onderwerp geschikt?
- Worden er voldoende aspecten van het onderwerp beschreven?
- Is er een evenredige werkverdeling (Wie doet wat en hoe)?
- Zijn er duidelijke afspraken gemaakt?
- Is er een planning? Wanneer moet wat af zijn?
Zonodig helpt de leerkracht en stuurt - daar waar nodig - bij.
Instructie website bouwen met "Websitemaker"
Om de website te bouwen wordt gebruik gemaakt van de "Websitemaker"
van Kennisnet.
URL: http://websitemaker.kennisnet.nl/
Uitgebreide informatie is te vinden op de "Voorpagina" van
"Websitemaker". Tevens zijn hier allerlei tips te vinden. Er is
een speciale "Websitemaker" voor het basisonderwijs, waarmee de
leerlingen in 10 à 15 minuten een (eenvoudige) website kunnen bouwen. Er
kunnen hier ook andere - door kinderen - gebouwde websites worden bekeken.
Op de pagina "Tips" kan een handleiding gedownload worden. Deze
handleiding kan worden uitgeprint (PDF-document).
Voorbereiding door de leerkracht
Het moge duidelijk zijn dat het van belang is dat de leerkracht zelf de
geboden informatie grondig bestudeert en het bouwen van een website zelf
uitprobeert. Alles is gratis, dus je kunt uitgebreid je gang gaan en
experimenteren met de mogelijkheden.
Tip:
Laat klassikaal (met behulp van een beamer) met "Websitemaker"
aan de leerlingen zien hoe zij in drie stappen een website kunnen bouwen.
Websites registreren
Als de leerlingen een titel voor hun website hebben bedacht,
registreert de leerkracht de benodigde websites. Dit registeren van een
website bij Kennisnet is eigenlijk zo simpel, dat de leerlingen het zelf
ook kunnen doen.
Eerst de website op papier
Als de leerlingen hun "Plan van aanpak" klaar hebben en deze
is goedgekeurd door de leerkracht, gaan ze een "raamwerk"
(indeling) maken voor hun website. Ze maken dus een website-ontwerp op
papier. De website kan de indeling krijgen van een werkstukje. Ze moeten
hiervoor dus al weten wat de titels van de hoofdstukken zijn, e.d. Gebruik
voor iedere websitepagina een A4-tje.
Zie schema hieronder:
|
Raamwerk van het werkstuk: |
Raamwerk van de website: |
| Voorwoord |
Startpagina (Homepage) |
| Inhoudsopgave |
Menu van de website |
| Inleiding |
Startpagina (Homepage) |
| Hoofdstuk 1 |
Webpagina 1 |
| Hoofdstuk 2 |
Webpagina 2 |
| Hoofdstuk 3 |
Webpagina 3 |
| Hoofdstuk ... |
Webpagina ... |
| Nawoord |
Webpagina |
| Bibliografie |
Webpagina |
Beoordeling van de website
De kracht van het 'samenwerkend leren' is dat bij 'samenwerkend leren'
gezamenlijk en individueel wordt beoordeeld (becijferd). Er is namelijk
een noodzaak om samen te werken. Als de één zijn taak/opdracht niet goed
uitvoert dupeert hij daar zijn/haar maatje mee, dus heeft dat ook invloed
op zijn/haar beoordeling (cijfer).
De uiteindelijke beoordeling is gebaseerd op een individuele of
gezamenlijke beoordeling (cijfer). Beide tellen voor de helft mee of beide
leerlingen krijgen dezelfde beoordeling (hetzelfde cijfer).
Beoordeling van het proces - beoordeling van het product
Bij de beoordeling spelen twee aspecten een rol:
- De samenwerking tussen de leerlingen op zich: het proces.
- De resultaten van de samenwerking: het product = het werkstuk.
Beoordeling van het proces
- Hoe hebben de leerlingen samengewerkt?
- Hebben ze zich gehouden aan de afspraken die van te voren waren
gemaakt o.a. over de manier van samenwerken (Plan van aanpak)?
- Heeft niemand zich aan zijn taken onttrokken?
- Was de werkverdeling evenredig en goed geregeld?
- Hoe hebben ze problemen en mogelijke conflicten opgelost?
- De 'Legpuzzelmethode':
Aan iedere leerling wordt gevraagd hoe hij/zij heeft bijgedragen aan
het gezamenlijke werk. Wat heb jij gedaan? Hoe heb jij dat aangepakt?
Ben je tevreden met wat jullie gemaakt hebben?
Beoordeling van het gezamenlijke product: de website
Beoordelingscriteria zouden o.m. kunnen zijn:
- Past de inhoud bij het onderwerp?
- Is de indeling/opbouw logisch?
- Passen de illustraties bij de tekst?
- Worden er meerdere deelsaspecten behandeld?
- Bevat iedere pagina minimaal één illustratie?
- Is er gebruik gemaakt van kleur in de tekst?
- Taalgebruik (eigen woorden), zinsbouw, spelfouten, e.d.
- Staan er 'links' naar de websites die als informatiebron hebben
gediend?
- Is er informatie te vinden over de makers?
Presentatie van de website
Middels de nieuwsbrief of de website van de school wordt informatie
over het projectje gegeven. De sites kunnen door iedereen bekeken worden.
Met behulp van "Websitemaker" is het mogelijk een
"gastenboek" op de site te plaatsen waarin ouders en
belangstellenden hun mening over de website kunnen plaatsen.
Informatie en bronnen
Websites
Downloads
Literatuur
- Samenwerkend leren met ICT. Marieke van Osch. Tijdschrift COS,
jaargang 17, nummer 4. April 2005
- KENNISSENnet stimuleert digitale samenwerking tussen leerlingen.
Theo Louwers. Tijdschrift COS, jaargang 17, nummer 4. April 2005
Geplaatst: 03-06-2005
|
