Interactieve schoolborden en de attitude van leerkrachten
ten opzichte van ICT in het onderwijs: onbekend maakt onbemind?
2 juli j.l. presenteerde Ellen
Duivenvoorden in het kader van haar studie 'Actief leren' aan de
Open Universiteit Nederland de resultaten van haar
onderzoek naar de samenhang tussen de attitude van
leerkrachten ten opzichte van ict-gebruik in het onderwijs en
het gebruik van een interactief schoolbord.
Doel van het onderzoek
Er is onderzocht of de attitude van leerkrachten ten opzichte
van ict-gebruik in het
onderwijs samenhangt met of en hoeveel de leerkracht gebruik
maakt van een interactief
schoolbord. Daarbij is gekeken naar de moderatie van
ict-vaardigheid op dit verband.
111 respondenten hebben de vragenlijst op internet ingevuld. De
vragenlijst bestond uit
vragen over het gebruik van het interactieve schoolbord, over
ict-vaardigheden en
stellingen om de attitude ten opzichte van ict-gebruik in hun
onderwijs te meten.
Ellen Duivenvoorden: "In het onderzoek heb ik gekeken of
er samenhang is tussen of en hoe vaak een leerkracht een
interactief schoolbord gebruikt en zijn attitude ten opzichte
van ict-gebruik in zijn onderwijs. Daarbij heb ik gekeken of er
verschil in samenhang was voor niet
ict-vaardige en wel ict-vaardige leerkrachten. Hiervoor moesten
de leerkrachten vragen beantwoorden over hoe vaak zij een
interactief schoolbord gebruiken en over hun ict-vaardigheid en
hun mening geven over 8 stellingen over ict-gebruik in hun
onderwijs."
Conclusies
Uit de resultaten blijkt geen duidelijk verband tussen de
hoeveelheid gebruik en de attitude bij de gehele groep. Voor
ict-vaardige leerkrachten blijkt er echter wel een samenhang te
zijn: zij hebben een positievere attitude ten opzichte van
ict-gebruik in hun onderwijs
naarmate zij het interactieve schoolbord meer gebruiken. Voor
niet ict-vaardige leerkrachten is er ook sprake van samenhang:
zij hebben een negatievere attitude ten opzichte van ict-gebruik
in hun onderwijs naarmate zij het interactieve schoolbord meer
gebruiken.
Ict-vaardige leerkrachten hebben dus een positievere attitude
ten opzichte van ict-gebruik in hun onderwijs naarmate zij het
interactieve schoolbord meer gebruiken. Terwijl niet
ict-vaardige leerkrachten juist een minder positieve attitude
ten opzichte van het ict-gebruik in hun onderwijs laten zien
naarmate zij het interactieve schoolbord meer gebruiken.
Mogelijke verklaring
Een mogelijke verklaring voor het de gevonden samenhang bij
ict-vaardige leerkrachten is
dat zij door hun vaardigheid gemakkelijker ict bij hun onderwijs
in kunnen zetten, zij
weten immers hoe de apparatuur en de software werken.
Ict-vaardige leerkrachten zullen
de gebruiksmogelijkheden van ict eerder ontdekken waardoor hun
attitude mogelijk
positiever wordt.
De verklaring voor de gevonden samenhang bij niet ict-vaardige
leerkrachten zou mogelijk liggen bij de frustratie die
leerkrachten ervaren bij het gebruiken van het interactieve
schoolbord. Alle leerlingen kunnen het handelen van de
leerkracht volgen, waarbij eventuele tekortkomingen duidelijk
zichtbaar zullen zijn. Leerkrachten die niet vaardig zijn,
hebben waarschijnlijk minder zelfvertrouwen bij de inzet van ict
in hun onderwijs, wanneer zij het interactieve schoolbord toch
gebruiken, zullen zij geconfronteerd worden met hun onkunde,
waardoor hun attitude ten opzichte van ict-gebruik in hun
onderwijs weer negatiever zou kunnen worden.
Een andere verklaring hiervoor zou kunnen zijn dat
leerkrachten die niet ict-vaardig zijn minder plezier belevenaan
het ict-gebruik waardoor hun attitude minder positief is.
Bovendien leidt het niet ict-vaardig zijn van de leerkrachten
waarschijnlijk tot onbekendheid met de ict-gebruiksmogelijkheden.
Conclusie
Het lijkt er sterk op dat leerkrachten over een bepaalde
basisvaardigheid moeten beschikken om optimaal van de samenhang
tussen het gebruik van een interactief schoolbord en de
attitudeverandering te kunnen profiteren. Daar veel scholen
overwegen om over te gaan tot de aanschaf van interactieve
schoolborden, lijkt het zinvol om dit vooraf te laten gaan door
een scholing in ict-vaardigheden. Tevens zouden de
gebruiksmogelijkheden van ict in het onderwijs meer aandacht
moeten krijgen bij deze scholing, zodat leerkrachten ervaren wat
er allemaal mogelijk is.
Ellen Duivervoorden: "Al is het natuurlijk maar een
kleinschalig onderzoek, dus de gegevens zeggen niet zo heel
veel. Wel is uit mijn onderzoek gebleken dat juist bij
leerkrachten die enige vaardigheid hebben de attitude t.o.v. ict
toeneemt als ze meer werken met een digibord, terwijl dit bij
leerkrachten die niet ict-vaardig zijn, dit afneemt.
Het is natuurlijk een verkennend onderzoek, gedaan onder slechts
111 mensen, dus de conclusie kan alleen maar zijn dat er meer
onderzoek gedaan kan worden hiernaar.
Het werken met een digibord is inderdaad eenvoudiger dan het
werken met de meeste andere ict-zaken. Toch kan de drempel nog
hoog zijn voor leerkrachten die niet vaardig zijn.
Een flinke basiskennis maakt dat je meer kunt halen uit het
ict-gebruik (en niet alleen het digibord!)."
Het onderzoeksverslag
Een uitgebreid verslag van dit onderzoek kunt u lezen en/of
downloaden (PDF) op
www.nijenoert-leek.nl/onderzoeksverslag.pdf. | 
